REMUNICIPALIZACIÓN COOPERATIVIZADA. UNA ALTERNATIVA AUTOGESTIONADA
Las reestructuraciones económicas de los últimos años y el desequilibrio producido en el mercado laboral han tenido como consecuencia un alto incremento de las tasas de desempleo así como también un empeoramiento de las condiciones de empleo existentes. La calidad de los servicios públicos se ha visto mermada mientras el gasto público y la corrupción aumentan.
Efectivamente , la degradación de las condiciones materiales de existencia de una gran parte de la población unida a una pésima gestión de los recursos públicos son efectos de un modelo económico fallido en nuestro país que se hace necesario revertir con carácter de urgencia. Nuevos modelos de organización del trabajo y de la redistribución de la riqueza, basados en la democracia económica y en la participación social, son una alternativa posible al fracaso de las políticas fundamentadas en la privatización y en el gobierno opaco y ajeno a los trabajadores y a la sociedad.
Las estrategias de remunicipalización de los servicios públicos, a través de la creación de Cooperativas de servicios, son socialmente necesarias y convenientes para todas las partes. Éstas pueden convertirse en un instrumento fundamental para la mejora de los beneficios comunitarios, facilitando la formación de amplias estructuras de empleo decente, pudiéndose, además, reestablecer a través de ellas la prioridad de los beneficios universales de la ciudadanía frente a los beneficios particulares de las corporaciones privadas. Las Cooperativas de servicios pueden incorporar una serie de efectos positivos en su actividad principal que favorecen a la sociedad y a los trabajadores. Estas capacidades propias de las empresas democráticas ancladas a lo local, constituyen una ventaja que no gozan las empresas convencionales que solo se interesan por la rentabilidad monetaria de sus propietarios.
La iniciativa cooperativista además de suponer una oportunidad de empleo para muchas personas que actualmente se hallan fuera del mercado laboral , es una herramienta de transformación social y de empoderamiento ciudadano. Esta vía de gestión y de gobierno apuesta por el vínculo con lo local y por un espacio de coordinación entre cooperativas, vecinos, movimientos sociales y administraciones públicas, como alternativa al hermetismo y al monopolio de poder.
Sin embargo, es preciso reconocer que los factores culturales, sociales y políticos ligados al mundo del trabajo y el desenvolvimiento económico en la sociedad capitalista, no operan a favor de los proyectos productivos basados en modelos cooperativos, y que son muchas y diversas las dificultades y problemas que un grupo de individuos deben enfrentar a la hora de emprender una empresa de trabajo asociado.
Superar estos obstáculos, cambiar los modelos mentales tradicionales relacionados con la participación en el trabajo, ampliando las posibilidades de éxito de la actividad cooperativa, no necesariamente debe implicar una adaptación de las empresas democráticas a los patrones del mercado tradicional. Transformar con éxito los factores culturales, sociales y políticos que hoy actúan en contra, aspirando a lograr una sociedad más igualitaria y participativa, es el reto que hay que superar y para cuyo logro el Instituto de Ciencias Económicas y de la Autogestión (ICEA) quiere invitar a trabajadores, responsables políticos y al conjunto de la sociedad madrileña a través de la cooperativización de los servicios públicos de la ciudad de Madrid.
[Kortxoeneako zinemaldi alternatiboko kartela, berandutxo egun batzuk pasatu dituNalako baina oraindik bazegoNK zer ikusi, zer ikasi]
ZINEMALDI ALTERNATIBOA 6 (+2)
Hiriak erronka handiustekoa aitortu dio Donostiari 2016 honetan: elkarrekin bizitzea. Eta “elkarrekin bizitzea zuk eta nik bat egitean sortzen dugun espazioa” omen da, ezberdin bizi, pentsatu, ezberdin izanagatik “proiektu komunetan murgiltzea”. Eta elkarrekin bizitzeko tresnatzat aurkeztu digute Kultura deitu duten zera hori.
Hiriak “leku zoragarriak” dira, dudarik ez dugu. Hirian interesak nahastu egiten dira, topikoak hausten dira maiz. Baserritarrek, esaterako, hirian ospatzen dute beren festa nagusia. Hirian ospatzen dira abuztuko udatiarren festak eta “euskaldun kutxukoak” irailean, eta bi ospakizun hauek antolatzen dute uda sasoian festa-egutegia. Irailean ospatzen ditugu Euskal Jaiak, eta baita Zinemaldia. Eta elkar bizitza litzateke festa hauek nork bere erara ospatu ahal izatea; askotariko herritarrak biltzen dituelako baita hiria zoragarria.
Hain da “polita hiria”, bertako “kultura zoragarria” eta gaitz guztiak osatuko dituen miraria…ahaztu egin dugu hiria guda-leku ere badela. Gatazkak sortzen diren eta sortzen dituen eremua. Nahastu bezala, hirian interesak bata besteari gailendu ere egiten zaizkiolako. Elkarrekin bizi ahal izateko lehenengo baldintzaren arabera, bakoitzaren libertatea bestearen libertatea hasten den lekuan amaitzen da. Praktikan, ordea, ahulen libertatea murriztuz zabaldu da boteretsuaren libertatea. Hiriak azalean ditu antagonismoak, ikusi nahi duenarentzat ikusgai zapaldu eta zapaltzaileak. Goikoa eta behekoa. Betiko kontuak…
Zortzigarrena dugu aurtengoa, eta bi edizioz salbu (2006an Parte Zaharrean lehena, eta 2014an Txantxarreka eta Itsasgain espazio autogestionatuetan), Groseko Kortxoenea Gaztetxean ospatu izan dugu Zinemaldi Alternatiboa. Honegatik 6(+2) adiera, iragan urteetan “(+1)” erabili izan da adierazteko lehen edizio hura salbu gainontzekoak Kortxoeneako lagunek antolatu dituztela. Behinola Kortxoenea izandakoa, hondakindegia da orain, hutsa eta hautsa. Ahal eta boterea duenak, goikoak erabakitzen duelako hirian. Besteok men eta onarpen, elkar bizitzaren mesedetan, beti.
Eta elkar bizitzaren izenean, mozal legea baliaturik joan den Maiatzak 1ean Donostiako kaian eginiko ekimenaren ondotik isun bana ezarri diete kolektiboko bost kideri. Gipuzkoa “mozal legerik gabeko lurralde” izendatu duten berberak dira herritarroi mozal legea baliatuz elkarbizitza zer den erakustera beren polizia bidaltzen dutenak.
Aldakorra da izenordaintzat erabiltzen dugun “gu” hori. Ni “gu” askotako partaide naizen era berean zara zu aldi berean “gu” askoren parte, edo “gara”. Gutasun horien bidez heltzen da bat bere horretatik harreman konplexuetara, eta hori bera ahalbideratzen duelako maite dugu errealitate konplexua den hiria. Subjektu kolektiboak eragin ditzake hiriak. Eta subjektuok elkar bizi daitezen beharrezkoa dute elkar ezagutzea, batak bestea eta hangoa aintzat hartzea, aginte bakarraren azpiko ez bihurtzeko.
Kulturak direlako, pluralean, eta ez kultura, ospatuko dugu zortzigarrenez bestelako Zinemaldia. Eta oroituko dugu Kortxoenea, nagusitu denaren omenez borratzen direlako historia liburuetan posibilitate izan zirenak. Memoriarekin jasoko dugu historiak, kulturak eta elkar bizitzak borratu asmo duena. Justizia eta aukera berdintasunik gabe elkar bizitza zapalduarekiko ezaxola estaltzeko iragarkia besterik ez dela ahantzi ez dezagun.
Donostia $aldu ta Suntsitu
EGITARAUA IRAILAK 19 astelehena 19:00etan.
Nicolas Burlauden La fête est finie dokumentala + “Kultur hiriburutza eta hiri eredua” solasaldia. NON: Parte Zaharreko Arrano Beltza elkartea 19:00ak. 2013an Europako Kultur Hiriburu izendatu zuten Marseille (Frantzia). Honek, aurretiaz hiria bizitzen ari zen zenbait eraldaketa urbanistiko eta sozial izugarri azkartzea ekarri zuen. Askotariko bortizkeriak eta hondeamakinek erresistentziak eta kontrakotasunak eragin zituzten. Festak, ordea, herritarren harritasun eta blokeatzea izan zuen ondorio. Eraso ezina eta ezin zalantzan jartzekoa da festa, izaera kasik erlijiosoa hartzen duen bere zentzu kulturalarekin. Ez beste aukerarik egon, festaren parte izan, parte hartu…edo isilik geratu. http://www.berria.eus/paperekoa/1845/040/001/2015-12-15/hiriak_lehian_dira_elkarren_aurka.htm http://lafeteestfinie.primitivi.org/
IRAILAK 20 asteartea 19:00etan
Kote Camacho laburmetrail egilearen “La Gran Carrera” (2010), “Elkartea” (2013) eta “Don Miguel” (2014) laburmetraiak + solasaldia Koterekin. NON: Kaxilda liburu denda (Amara). Hiru lanek komunean dute gaia: dirua. Proiekzioen ondorengo solasaldian lan hauei buruzko nondik norakoak eta hauk egiteko motibazioak Kultur Hiriburutzarekin duten loturaz hitz egingo digu egileak.
IRAILAK 21 asteazkena 19:00etan
Iratxe Mediavillaren “Gizon berrien hitzak” dokumentala + solasaldia Iratxerekin. NON: Firestone lantegi berreskuratuan (Añorga). Ikus-entzunezko lana da, bi film laburrek osatua (bat euskaraz eta bat gaztelaniaz), eta guztira 7 minutu irauten du film bakoitzak. Berauen bitartez, indarkeria sexistaren, matxismoaren eta menperakuntza maskulinoaren inguruko sentsibilizazioa eragin nahi dugu. 70 gizon bildu ditugu, adin, etnia, kultura, jatorri, lanbide eta hizkuntza desberdinak dituztenak, baina guztiak bizi dira Euskal Herrian. Horietako asko ezagunak dira zein bere arloan: kultura, musika, zinema edo kirola. Deustu-San Inazioko Modulu Psikosozialak sustatu du, Piper Txuriak-en laguntzarekin, eta Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Emakundearen finantzaketa jaso du.
IRAILAK 22 osteguna 19:00etan
Patxi Egiluzen “Zerrauts ogia” (Eguzki Bideoak) dokumentala + Solasaldia Patxirekin NON: Letaman Gaztetxea (Intxaurrondo) Dokumentalak frankismoan egindako lehen grebak aurkezten dizkigu, 1947 eta 1951 bitartekoak, eta bertan uztartzen dira lan protesta horien protagonisten eta horiek ikertu dituzten historialarien testigantzak. Grebak aztertu aurretik diktadurako lehen urteotako bizitza baldintza latzak azaltzen dira, autarkia eta errazionamenduaren garaian. Ondoren protesta uhin horren eszenatokiak azaltzen dira. Hasteko, 1946an Manresako oihalgintzako greba, eta horren ostean Bizkaiko 1947ko greba orokorra, 1951ko Bartzelonako tranbien greba, eta Iru–eko lehen greba, 1951an. Horietan guztietan emakumeen protagonismoa oso nabaria da, eta protesten arrazoiak ere agerikoak ziren: diktaduraren askatasun falta eta lan zein bizitza baldintza bidegabeak.
IRAILAK 23 ostirala 21:00etan “Le dernier continent” Notre Dame Des Landeseko ZAD-ari buruzko dokumentala NON : Uliako Lore Baratzak ZAD gune sutsua bilakatu da azken hamarkadan, baina aireportu baten kontrako borroka baino askoz gehiago bilakatu da bertan diren ehunka biztanle aktibistentzat. Kapitalismotik kanpoko bizitza eredu baten hazia da, elkartasunean eta auto-kudeaketan. Nola gauzatzen dute bizimodu hori?
https://es.wikipedia.org/wiki/Zone_%C3%80_D%C3%A9fendre
IRAILAK 24 larunbata 19:00etan
DSS2016.EU Kultura Hiriburua gaitzat hartuta aurkeztu diren lanen proiekzioa eta PERU kantautorearen musika saioa. NON: Txantxarreka Gaztetxea (Antiguo). Donostiako Kultur Hiriburua. Zinemaldi Alternatiboaren aurtengo edizio honetan DSS2016.EU egitasmoak iradokitzen dizuna hitzik gabeko filmaketa baten bidez gurekin konpartitzeko dei egiten dizugu. Lanek ez dute luzera mugarik ez eta bestelako baldintzarik, salbu aipatu bezala, hitzik gabekoak behar dutela izan. Lanak ostirala 23rako saldutasuntsitu@gmail.com helbidera bidali behar dira, emailez edo pisuak ez badu uzten Wetransfer bidez.
Proiekzioen ostean kantautore eta musikariekin saioa izango dugu
2011ko uztailean jarri zuten martxan Bizi Toki proiektua. Eskola alternatiboa sortzeko asmotik abiatu eta eskolari alternatiba izaten bukatu du, bertako kideek argi baitute haurren hezkuntzak gurasoen esku egon behar duela. Seme-alabek eskolan ez, Bizi Tokin ikasten dute, eguneroko jardueren bidez.
Baratzean aritzea edo janaria prestatzea ikasteko aukera ona dira. Eskolan ohikoak ez diren gauza sotilagoak ere ikasten dituzte, esaterako batzarretan parte hartuz. (Dani Blanco)
Nafarroa Beherean, Amikuze eskualdean, dago Behauze herrixka, hirurehundik gora biztanleduna. Eta herrigunetik gora hartuta, naturaz inguratutako leku paregabean aurkitu dugu Bizi Toki baserria. Alokatuta dute etxaldea, baina jabea proiektuaren aldekoa dela eta ordaintzen diotena hutsaren hurrengoa dela azaldu digute komunitateko kideek. Etxeko txakurrak egin digu ongietorria eta aurkezpena berriz, Oihanek. 6 urteko mutil zolia da Oihan eta bere eskutik ezagutu ditugu frontoidun ezkaratza, sukaldea, komun idorra, baratzea, liburutegia, psikomotrizitate eta jarduera fisikorako gunea… Logelak atontzeko goiko pisuan martxan dituzten obrak ere erakutsi dizkigu.
Auzolanerako eta ekintza jakinetarako jende gehiago biltzen den arren, egunerokoan sei-zazpi familiak hartzen dute parte, orotara hogei bat lagun eta horietatik erdia inguru haurrak –txikienak hilabeteak ditu eta helduenak 11 urte–. Parte-hartze maila, dena den, norberaren esku dago: familia bakoitzak finkatzen du astean zenbat egunetan etorriko den Bizi Tokira, eta horren arabera antolatzen dira. Aukera dago bertan lo egiteko eta egunero daude jarduerak eta ekintzak, nahi duenak parte har dezan, askatasunez.
Proiektuko bi kiderekin mintzatu gara, sukaldean. Duela bi urte, auzolan deialdietara joaten hasi zen Andoni Estrella, eta hilabete batzuetatik hona buru-belarri esku hartzen du Bizi Tokin. Gorka Torre hastapenetatik aritu da eta berak azaldu ditu lehen urratsak: “Dozena bat lagun elkartu ginen, kezka berak batuta: ez gentozen bat eta ez ginen eroso dagoen hezkuntza ereduarekin, ikastetxe publiko nahiz pribatu. Argi genuen zer ez genuen nahi eta beraz abiapuntua izan zen zer nahi genuen. Zer da haurrekin bizi nahi duguna? Zer da transmititu nahi dieguna? Ordura arte eskola barruan egindako hausnarketetan, egiturak berak oztopoak jartzen zizkion gogoetari eta hortik atera eta gogoeta arrunt orokorragoa egin behar zela konturatu ginen, eskola eredua ahantziz”. Eskola alternatiboak bisitatu zituzten (Montessori, Freinet, Steiner, eskola libertarioak…) eta amesten zuten ikastolaren zirriborroa marrazten joan ziren. Hainbat hilabetez egindako lanketaren emaitza internetera igoa dute (bizitoki.org).
Poliki-poliki, eskolaren kontzeptua bera gainditu eta une batean eskola alternatiboa izatetik eskolari alternatiba izango zen egitasmoa jaio zela argitu du Torrek. “Gure ustez, hezkuntza ez da jarduera banandu bat, instituzio edo profesionalen esku delegatzen den zerbait, baizik eta biziari lotua doan prozesua, gurasoen eta helduen egunerokoari lotua. Ikastetxeetan, beste batzuek fabrikatutako programak jarraitzen dituzte, beste batzuk dira haurrei zer transmititu erabakitzen dutenak, eta guretzat naturalena da gurasoek euren gain hartzea haurren heziketa. Ez gara ezer asmatzen ari, duela 40-50 urte, Euskal Herrian haurrek komunitatearen egunerokoari lotuta ikasten zuten, gizatalde baten harreman zuzenean garatzen zen ikasketa prozesua”.
Haur bat hezitzeko, leinuko pertsona guztien beharra dago irakur daiteke baserri aurreko pankartan. Belaunaldi guztien arteko hartu-emanean oinarritzen da Bizi Toki, ez dago irakasle edo ikaslerik, adin ezberdineko jendea baizik. “Haurren hezkuntza bertako haur eta heldu guztien esku dago, talde guztiaren esku, eta horrek erran nahi du kolektiboki finkatu behar dugula zein diren funtsezko baloreak, arlo guztietan zer nahi diegun haurrei transmititu”, adierazi du Torrek. Hori bai, haurrarengan pisu handiena haur horren gurasoek eurek dutela gaineratu du Estrellak.
Euskara, ekologia, adostasuna, autonomia…
Euskaraz aritzea, planetaren oreka ekologikoarekin bateragarria den bizimodua eramatea, naturarekin kontaktuan bizitzea, partekatzea, ekonomia solidarioa lehenestea, elkarrekiko harremanak zaintzea (zintzotasuna, konfiantza, errespetua, laguntza…), norberaren autonomia garatzea edota adostasuna bilatzea dira Bizi Tokin sustatu nahi dituzten baloreetako batzuk. Horiek haurrei nola transmititu? Helduentzat zentzua duten baloreak definituz eta koherentziaz jokatuz. “Eguneroko jarduera kultural, ekonomiko, sozialak guretzat zentzua duten baloreen arabera burutzen ditugu eta haurrak hori ikusi eta gurekin batera bizi dutelarik, ikasi egiten dute, zentzua ematen diotelako egiten dutenari”.
Azken finean, komunitateko zereginak, bizi-hautua izateaz gain, jarduera hezigarriak ere badirela gogoratu du Andoni Estrellak. Hala, baratzea adibidez ez da soilik autokontsumorako tresna, ez da eginkizun ekonomiko hutsa, ikasteko aukera ona ere bada. Berdin zurgintzan eta iturgintzan egiten ari diren obrak –“edozein teknologia-eskolak baino balio handiagoa dute”– edo sukaldean janaria prestatzea. “Matematika, komunikazioa, giza-harremanak, auzolana… jarduera ugaritan landu ditzakezu, ez dute zertan ikasgai sailkatuak izan behar. Eskolan ohikoak ez diren gauza sotilagoak ere ikasten dituzte, esaterako biltzar batean parte hartzea zer den. Antolatzeko modu hori zurrupatzen dute eta ume batentzat gauza handia da helduon biltzar batera etorri eta proposamen bat planteatzea”, dio Estrellak.
Margo eta dantza tailerrak ere badituzte, gurasoentzat eurentzat. “Haurrek badakite ordu jakinetan margolaritza eta dantza egingo dugula eta nahi badute etorri egingo dira. Eta etortzen dira”, ziurtatu du Torrek, material pedagogikoa dagoen joko gelara bezalatsu: idazketa, irakurketa, kalkulu edota ikerketari eskaintzen diote denbora bertan helduek, eta txikiek interesa agertu ohi dute. “Gogoeta anitz haurretatik deszentralizatu eta helduongana ekarri ditugu, guk geuk zer baloreren inguruan bizi nahi dugun ikusi eta horren arabera giroa sortu dugu; haurrak hurbilduko dira eta ikasiko dute”. Esaterako, familia erdaldun bat etorri zitzaien: seme-alabek euskaraz ikas zezatela ongi ikusten zuten, baina euskaraz ikasteko prest egon behar dutenak lehenik gurasoak beraiek direla azpimarratu dute kideek, umeentzat zentzua izan dezan.
“Atzo –kontatu du Torrek–, gorputzeko organoei buruzko kezka batzuk zituen Garazik, aitatxik arazoa duelako prostatan, eta interesgune horretatik abiatuz esparru oso bat dugu lantzeko: pixa egiteko sistema lotua delako odol sistemari, odola arnasketa sistemari… Jakin-mina azaldu ahala ikasiko dituzte gauzak”. Lelo hau dute Bizi Tokin: haurrek ez dute egiten nahi duten guztia, baina egiten duten guztia egin nahi dute.
Egungo gizartearekin bateragarria?
Haurren hezkuntzan guztiz inplikatzeko, batez ere denbora eskatzen du proiektuak. Egungo bizimoduarekin hori nola den bateragarria galdetu diegu eta garbi erantzun du Estrellak: egunero zortzi orduko lanaldian bagaude eta hipotekari lotuta, ez da egingarria. Gako bi nabarmendu dituzte: batetik, beharrak gutxitu eta sinplifikatzea, behar horiei kolektiboki erantzunez. Hala, Bizi Tokin familiek bertan egin dezakete lo, eta inguruan etxebizitza kolektiboa eraikitzea da etorkizuneko asmoa. Edota baratze kolektiboa eta autoekoizpena bultzatzen dute eta ekoitzi ezin dutena kolektiboki erosten dute, merkeago lortzeko. Bestetik, beharrak murriztuta, soldatapeko lanean ordu gutxiago eman eta denbora gehiago libratu dezakete. Gorka Torre irakaslea da ikastolan, astean 12 orduz; Andoni Estrella nekazaria da, sasoiko lanak egiten ditu eta denbora duenean etortzen da etxaldera. “Aldaketarik zailena buruan dago –baieztatu digu berak–, baina gauzak desberdin egiteko eta askatzeko beldurrik ez baduzu, ohiko irizpideetatik pixka bat ateratzen hasten zarenean, harrigarria da ikustea zein errazak izan daitezkeen gauzak”.
Itzul gaitezen arlo pedagogikora. Zerrendatuta dituzten hezkuntza printzipioen artean daude haurraren nortasuna errespetatzea (eta nortasun kritikoa garatzea); bere berezitasunean laguntzea; dimentsio afektibo-emozionala, sentsorial-motorra eta mentala kontuan hartzea; haurraren sexualitatea errespetatzea; edota zigorrik eta saririk gabe heztea. Nola gauzatzen da hori guztia praktikan? Taldeko elkarbizitzarako eta denen artean gauzak eraikitzeko, komunikazio ez bortitza dute abiapuntu (errespetatzea, bestea ulertzeko ahalegina egitea, enpatizatzea, entzutea…). Eredu pedagogiko bakarrari ez diote heltzen, interesgarriak zaizkienetatik elikatzen dira, baina ildo nagusi batek zedarritzen du bidea: haurrak berak izan behar du ikasketa prozesuaren aktore nagusi eta helduek laguntzaile gisa jokatzen dute, umeen interesa urrunago eramanez, “mundu osoa deskubritzeko dutela erakutsiz”. Torreren arabera, “haurrak errespetuan oinarritutako ikaskuntza baldin badu, bere erritmoa eta gogoa aintzat hartzen duena, afektiboki ongi baldin bada eta eroso, ez du zertan arlo pedagogikoan arazorik izan behar, modu naturalean ikasiko du. Zenbat ordu ikastolan motibazioaz hitz egiten, erantzunik atxeman gabe!”.
Erleez, euskaraz edo feminismoaz jardunaldi irekiak
Kolektiboa diren heinean, oinarrizko funtzionamendurako arauak dituzte Bizi Tokin eta ahal dela astero egiten dituzten biltzarren bidez antolatzen dira: ardura eta eginbeharrak banatu, gogoetatu, egunerokoaz eztabaidatu, tailerrak taxutu edota jardunaldiak prestatu. Irekiak dira jardunaldiak, “gizarteari zerbait eskaintzeko” xedez; sumatzen dituzten beharrean arabera hautatzen dituzte gaiak eta jende dezentek hartu du parte orain artekoetan. Besteak beste, jardunaldiotan elikadura buruaskia, antzinako jolasak, basalandareen ezagutza, haziak, erle eta erlezaleak, baloreen transmisioa, euskara eta feminismoa jorratu dituzte, eta kolektibotasunaz eta nerabetasunaz egin nahi dute hurrengoa.
Zailtasunak ere badira, haatik. Handiena, inguruan lagun sare zabala izan arren, benetan parte hartzera ausartzen direnak oraindik gutxi direla. “Hamar bat heldu nahikoa izan daitezke horrelako egitasmo batean, baina haur batentzat ez da aski –onartu du Torrek–. Adin tarte batean, umeak ume gehiago behar ditu inguruan eta indarrak batu behar ditugu jende gehiagok bat egin dezan, ez dezagun behartuta ikusi gure burua 7 edo 13 urterekin haurra eskolatzera”. Zentzu horretan, gaur egun Euskal Herri osoko proiektua da Bizi Toki, bizirauteko Euskal Herri osorako bakarra ikusten baitute eraginkorrena. “Bihar ikusten badugu Tolosaldean kokatzea komenigarriagoa dela, bada egingo dugu, gu ez gara Behauzera lotuak, baina gaur egun hemen ditugu baldintza egokienak. Eta hamabost urte barru lortzen badugu hau aski garatua izatea bigarren bat Gasteizen sortzeko eta beste hirugarren bat Iruñean, bada primeran”.
Azken finean, krisi garaiotan kontzientzia hartzeko eta eredu kapitalistatik aldentzeko une egokia izan daitekeela uste du irakasleak: “Bizi Toki gizarte proiektua da, epe luzera planeta honetan bizi ahal izatearekin koherentea. Egungo errealitateak ez garamatza inora eta Bizi Toki bide berri bat ari da urratzen, oso interesgarria eta aberasgarria, alternatiba jasangarria bizitzen ari garelako, zentzuz betea. Bizitza honetan bizi daitezkeen gauzarik ederrenetarat nahikoa hurbiltzen ari gara eta plazera da. Kontsumo gizarteko egunerokotasuna gal dezakegula? Horren beldur gara? Bai, baina asko irabaz dezakegu eta merezi du jendeak gaian sakontzea, ez dago dena egun batetik bestera aldatu beharrik. Aldi berean, hala ere, ausardia behar da ur-lasterraren ohiko norantzan ez doan ekimenari bai esateko”.
Eskolatzeaz
Adin batetik aurrera umeak eskolatzeko asmorik al duten galdetu diogu Gorka Torreri: “Ikusten bada uneren batean haur bat eskolatzea beharrezkoa dela hainbat arrazoirengatik, guk prestatu egingo dugu horretarako. Adibidez, 17 urte bete arte hemen egoten bada eta unibertsitatera joan nahi badu, azterketak prestatzen lagunduko diogu hala egin dezan”.
